پيشگفتار خطهء پهناور فارس از قديم الايام يكى از كانونهاى علمى و از مكاتب طبى دولت اسلامى بوده است پس از بهم‌ريختگى دانشگاه جنديشاپور دانشمندانى كه مايل به خدمت در دربار خليفه نبودند متوجه جنوب شرقى كشور شده موجب تقويت مكتب علمى ريواردشير ( ريشهر كنونى ) شدند در اين مركز علمى موسيقى ، رياضيات ، نجوم و طب تدريس مىشد يكى از رؤساى اين مكتب معنى ايرانيست كه در شيراز تولد يافته و بزبانهاى پهلوى و سريانى آشنا بوده و ترجمه‌هايى نيز از اين دو زبان به عربى داشته است علاوه بر مكتب ريواردشير مكتب ديگرى در شهر بيشابور ( نزديك كازرون فعلى ) وجود داشته است بدين‌ترتيب مسلما عده‌اى از دانشمندان در همان اوايل قرن سوم در شيراز جمع شده و مكتب پررونق فارس را ايجاد كرده‌اند هرچند تاريخ در اين‌باره خاموش است اما وجود دانشمندانى بنام چون ابو باهر موسى بن يوسف سيار مبين اين نظريه است اين دانشمند كه مشهورترين اطباى زمان خود بوده در شيراز تحصيل علوم طبى كرده و بدرجهء استادى نايل گشته است در نيمه قرن سوم ابو باهر مكتب و مدرس معروفى در شيراز داشته كه از نقاط مختلف مملكت اسلامى علاقه‌مندان بعلوم طبى متوجه شيراز مىشده‌اند على بن عباس مجوسى اهوازى مؤلف كتاب معروف طب الملكى و ابن مندويه اصفهانى صاحب كتاب الكافى فى الطب زير نظر اين استاد و در شهر شيراز كسب معلومات طبى كرده‌اند « 1 » اين مكتب نوبنياد تا قرون بعد همچنان ادامه يافته است در قرن هشتم طبيبى در اين شهر تربيت يافته كه در اين مقدمه مورد توجه و بحث ماست و او على بن حسين انصارى شيرازى است حاجى زين الدين على بن حسين انصارى متولد 729 ه . ق در شيراز به دنيا آمد پدرش حسين انصارى نيز از اطباى بنام بوده است كه از اصفهان بشيراز آمده و فرزندش على در اين شهر متولد شده است . از زندگانى اوليه حاجى زين العطار اطلاعى در دست نيست مسلما تحت نظر و توجه پدر دانشمندش تربيت يافته و از مكتب دانشمندان شيراز كسب علوم كرده است . در متن تنها اثر باقيمانده و معروف وى يعنى اختيارات بديعى اطلاعات وسيع او در زبان عربى و همچنين از خود تأليف خاصه مقدمه فاضلانه كتاب تبحر وى در زبان فارسى معلوم و مستفاد مىگردد حاجى زين العطار سرآمد اطباى فارس در قرن هشتم هجرى بوده است به همين جهت مورد توجه و احترام بزرگان عصر قرار گرفته است بدوا طبيب مخصوص امير مبارز الدين محمد سرسلسلهء دودمان مظفرى و بعد از وى مدت شانزده سال ( 760 - 776 ه . ق ) بعنوان طبيب مخصوص در دربار شاه شجاع مظفرى عهده‌دار خدمت بوده است

--> ( 1 ) - به دو كتاب پزشكان نامى پارس و بزرگان نامى پارس اثر نويسنده مراجعه فرمائيد